Czy wiesz, że... Z początkiem lipca 2021 roku ma zniknąć Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej (CEIDG)
Czytaj dalej
Wstecz Prawo spółek 09.01.2025
[Prawo spółek handlowych] Jak wykazać bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce? Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki wobec orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2024 r.
Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki – analiza orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13 grudnia 2024 r. w sprawie pod sygn. akt I CSK 429/24) podkreślił kluczowe aspekty odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (spółka z o.o.), wynikające z art. 299 § 1 Kodeksu spółek handlowych (k.s.h.). Orzeczenie dotyczy fundamentalnych zasad wykazania przez wierzycieli spółki bezskuteczności egzekucji wobec spółki, a także obowiązków dowodowych członków zarządu w przypadku egzekucji skierowanej do poszczególnych składników majątku.
Wykazanie bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce (art. 299 § 1 k.s.h.) wymaga co do zasady wszczęcia egzekucji z całości majątku spółki; pominięcie niektórych składników majątku nie zwalnia jednak per se członka zarządu z ponoszenia odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Członek zarządu jest wolny od tej odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że egzekucja z pominiętych składników majątku mogła przynieść realny skutek.
Art. 299 k.s.h. [Bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce - odpowiedzialność członków zarządu]
§1. Jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania.
§2. Członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności, o której mowa w § 1, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym samym czasie wydano postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo o zatwierdzeniu układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z jego winy, albo że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewydania postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo niezatwierdzenia układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu wierzyciel nie poniósł szkody.
§3. Przepisy § 1 i § 2 nie naruszają przepisów ustanawiających dalej idącą odpowiedzialność członków zarządu.
§4. Osoby, o których mowa w § 1, nie ponoszą odpowiedzialności za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w czasie, gdy prowadzona jest egzekucja przez zarząd przymusowy albo przez sprzedaż przedsiębiorstwa, na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości powstał w czasie prowadzenia egzekucji.
Okolicznosci sprawy i podstawy prawne ustalone przez Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 13 grudnia 2024 r.
Przepis art. 299 § 1 k.s.h. wskazuje, że członkowie zarządu ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania spółki, jeśli egzekucja wobec spółki okaże się bezskuteczna. Kluczowe pytanie w rozpoznanej sprawie dotyczyło tego, czy pominięcie niektórych składników majątku spółki podczas egzekucji wyklucza odpowiedzialność członka zarządu.
Jednakże pamiętać należy, że art. 299 § 1 i 2 k.s.h. częściowo został uznany za niezgodny z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP (zob. pkt 1 wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt P 5/19, publ. w Dz.U. z 2023, poz.739 z dn.19 kwietnia 2023 r.). Zgodnie z tym wyrokiem przepis art. 299 § 1 i 2 k.s.h.utracił moc w zakresie, w jakim nie przewidywał on możliwości, aby pozwany (były członek zarządu spółki z o.o.) uwolnił się od odpowiedzialności poprzez wykazanie, że wierzytelność, stwierdzona orzeczeniem, na podstawie którego wszczęto przeciwko spółce bezskuteczną egzekucję, nie istnieje, w sytuacji, w której orzeczenie zapadło w postępowaniu wszczętym po dacie utraty przez pozwanego statusu członka zarządu spółki.
W sprawie zakończonej postanowieniem Sądu Najwyższego, powódka – spółka komandytowa – dochodziła zapłaty od członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Pozwana zarzuciła, że egzekucja nie została skierowana do wszystkich składników majątku spółki, co jej zdaniem mogło przynieść realne korzyści w procesie zaspokojenia wierzytelności.
W rozpoznawanej sprawie pozwana wskazywała na pominięcie w egzekucji składników majątkowych spółki, takich jak patent i urządzenie o charakterze prototypowym. Sąd Rejonowy uznał, że ich wartość pozwalała na zaspokojenie wierzytelności. Jednak Sąd Okręgowy stwierdził, że ich specyfika – wąski krąg potencjalnych nabywców i faza badawcza urządzenia – ograniczały możliwość skutecznej sprzedaży w toku egzekucji. Ponadto wycena składników była dokonana metodą odtworzeniową, co zdaniem sądu nie odzwierciedlało ich rzeczywistej wartości zbywczej w warunkach przymusowej sprzedaży.
Stanowisko Sądu Rejonowego
Opierając się na opinii biegłego, uznał, że wartość pominiętych składników majątku była istotna i mogła wpłynąć na efektywność egzekucji.
Ocena Sądu Okręgowego
Z kolei Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na specyficzny charakter tych składników, które cechowały się wąskim kręgiem potencjalnych nabywców oraz niską wartością zbywczą w warunkach przymusowej sprzedaży. Stwierdził, że możliwość zaspokojenia wierzyciela z tych składników nie była realna.
Rola opinii biegłego i ocena dowodów
Sąd Najwyższy podkreślił, że wycena składników majątku przez biegłego (np. metodą odtworzeniową) stanowi jedynie element procesu dowodowego. Ostateczna ocena skuteczności potencjalnej egzekucji zależy nie tylko od wartości tych składników, ale także od możliwości ich zbycia oraz sytuacji rynkowej. Sąd orzekający ma obowiązek ocenić opinię biegłego w świetle całokształtu dowodów oraz zasad logiki i doświadczenia życiowego.
Przesłanki odpowoiedzialnosći zarządu sp. z o.o. wobec bezskutecznosć egzekucji wobec spółki | Prawo spółek handlowych
Sąd Najwyższy w prezentowanym orzeczeniu wskazał na istotne przesłanki odpowiedzialności członków zarządu spółki z o.o., w postaci:
- zakresu egzekucji - wierzyciel spółki powinien kierować egzekucję do całego majątku spółki, jednak ale niepełne działania egzekucyjne wobec spółki nie muszą oznaczać wyłączenia odpowiedzialności członków jej zarządu,
- dowodzenia realności egzekucji - członkowie zarządu muszą przedstawić szczegółowe argumenty i dowody, że egzekucja wobec spółki była by prowadzona również wobec pominiętych składników jej majątku mogła prowadzić do zaspokojenia wierzyciela. Skuteczność egzekucji należy oceniać kompleksowo, uwzględniając wartość rynkową składników majątku, realne możliwości ich zbycia oraz inne czynniki ekonomiczne,
- oceny wartości majątku spółki - wartość składników majątkowych spółki powinna być analizowana nie tylko przez pryzmat ich wyceny, ale także w kontekście ich faktycznej zbywalności. Orzeczenie podkreśla również wagę szczegółowej analizy dowodów oraz konieczność ostrożności w konstruowaniu zarzutów kasacyjnych.
Ocena zasadności egzekucji niezaspokojonych roszczeń od członków zarządu sp. z o.o.
Postanowienie Sądu Najwyższego stanowi istotną wytyczną w zakresie interpretacji art. 299 § 1 k.s.h. Wskazuje na konieczność dokładnej analizy okoliczności faktycznych w sprawach dotyczących odpowiedzialności członków zarządu. Wyrok ten podkreśla również znaczenie szczegółowego przygotowania dowodów zarówno przez wierzycieli, jak i pozwanych członków zarządu w sporach związanych z odpowiedzialnością za zobowiązania spółki.
Potrzebujesz pomocy prawnika w sprawach z zakresu prawa spółek handlowych?
Sprawdź pozostałe nasze wpisy
Wstecz 
Inheritance proceedings in Poland are a legal process that aims to regulate the issue of inheritance of property after a deceased person. This procedure is necessary to determine who is entitled to the inheritance and what parts of the estate they are entitled to. This process can be complicated, especially when different forms of assets, debts or disputes between heirs are involved. It is worth using the help of a lawyer specializing in inheritance law to make sure that all formalities will be completed in accordance with the regulations and the rights of the heirs will be properly secured. Using professional legal assistance is particularly important when the case concerns large assets, many heirs or complex legal issues. A lawyer will help not only in the inheritance proceedings themselves, but also in the division of property, which is the next step after confirming the inheritance. legal advisor Gdynia Gdańsk Sopot Maritime Voivodeship Poolska attorney Polish law firm inheritance cases Poland Gdańsk Gdynia legal advice Poland lawyer Gdańsk Gdynia, court lawyer private matters Gdańsk Gdynia division of property legal advisor Gdynia Gdańsk Tricity Polish legal representation before the Polish court Poland Gdansk Gdynia Lawyer, Legal Advisor, Attorney - Specialist in Inheritance Law and Property Matters Entry A specialist in inheritance law and property matters is a lawyer who has advanced knowledge and experience in the field of inheritance, division of property, wills and other issues related to the deceased's estate. This type of specialist may act as a legal advisor or attorney, offering comprehensive legal assistance both in court proceedings and as part of pre-trial counseling. Choosing the right professional is crucial for the proper conduct of inheritance proceedings and the protection of the client's interests. Lawyer Lawyer is a general term that refers to a person who has completed law school and is knowledgeable in various areas of law. A lawyer may specialize in various branches of law, including inheritance and property law. A lawyer specializing in these areas has analytical skills, knowledge of regulations and negotiation skills that are necessary to effectively handle inheritance matters. Although a lawyer can offer legal advice, it is necessary to hold the title of solicitor or barrister to represent clients in court. Legal Counsel A legal advisor is a person who has completed legal advisor training and passed the legal advisor exam, which entitles him or her to provide legal assistance to the full extent, including representing clients before courts and offices. A legal advisor specializing in inheritance law and property matters offers a wide range of services, such as preparing wills, inheritance advice, conducting negotiations between heirs and representing clients in court and administrative proceedings. A legal advisor can also conduct mediation, helping the parties reach an agreement without the need for a lengthy court process. Advocate A lawyer is a lawyer who has completed his legal training and passed the bar exam, which authorizes him to practice as a lawyer and represent clients in all types of cases, including criminal, civil, administrative and family cases. A lawyer specializing in inheritance and property law has in-depth knowledge of court procedures and legal provisions regarding inheritance and division of property. A lawyer can represent clients in court, prepare and review contracts and legal documents, as well as advise on issues related to tax optimization of inheritance assets. Specialization in Inheritance and Property Law A lawyer, legal adviser or attorney specializing in inheritance law and property matters deals with a wide range of issues related to inheritance and management of property after the death of the testator. His services include: Preparing and reviewing wills: Assistance in creating wills in accordance with applicable regulations, advice on optimal will solutions, securing the interests of heirs. Consulting in the field of inheritance: Analysis of the client's legal situation, advice in choosing the most advantageous forms of inheritance, explaining the regulations regarding statutory and testamentary inheritance. Conducting inheritance proceedings: Representing clients before courts in cases regarding the declaration of inheritance, division of inheritance, invalidation of a will, declaring an heir unworthy of inheritance. Negotiations and mediations: Conducting negotiations between heirs in order to reach an agreement on the division of property, conducting mediation in disputes. Tax optimization: Consulting in the field of tax optimization related to inheritance and management of inheritance assets, assistance in avoiding unfavorable tax consequences. www.adviser.law/en/ Using the services of a lawyer, legal advisor or attorney specializing in inheritance law and property matters is a key step in the inheritance process. Professional legal assistance ensures not only compliance with applicable regulations, but also protection of the client's interests and effective management of inheritance assets. This type of specialist has the knowledge, experience and skills necessary to handle even the most complicated inheritance cases, which allows you to avoid many legal and formal problems. Legal services in personal matters of natural persons Legal services for individuals include a wide range of support and advice on legal issues that may affect everyday life. Lawyers specializing in this field help clients in family, inheritance and property matters, as well as in civil disputes. Professional assistance from a lawyer ensures not only compliance with applicable regulations, but also protection of clients' rights and interests in various life situations. Inheritance law Under inheritance law, lawyers offer comprehensive services related to inheritance and property management after the testator's death. The most important services include: Preparation of wills: Advice on the preparation of wills so that they are legal and effectively protect the interests of heirs. Inheritance proceedings: Representation of clients in court in cases regarding the declaration of inheritance, division of inheritance, invalidation of a will or recognition of an heir as unworthy. Division of inheritance assets: Advice and assistance in the division of assets between heirs, negotiations and mediation in the event of disputes. Tax optimization: Advice on minimizing tax burdens related to inheritance of property. Civil Law Lawyers specializing in civil law help individuals in a wide range of matters related to civil rights and obligations. They offer support in: Agreements and contracts: Preparing, reviewing and negotiating civil law contracts, such as lease, sale, loan, donation or mandate contracts. Protection of personal rights: Representation in matters concerning violation of personal rights, such as good name, privacy or image, as well as in disputes for compensation for such violations. Litigation: Representation in court proceedings involving a variety of civil disputes, including claims for damages, contractual obligations, debt collection claims and property rights matters. Property Law Legal services in the field of property law include advice and legal assistance in matters related to property ownership and management. Lawyers offer support in: Real estate: Advice on purchase, sale, rental and lease transactions of real estate, assistance in matters related to establishing mortgages, analysis of the legal status of real estate and court disputes regarding ownership. Property law: Representation in matters relating to property rights, such as easements, usufruct, pledges and protection of possession. Division of joint property: Assistance in the division of joint property after divorce or separation, advice on the optimal financial and property solution for clients. Summary Legal services for individuals include a wide range of support in personal, family, inheritance, civil and property matters. Specialist assistance from a lawyer ensures the protection of clients' rights and interests and compliance of activities with applicable law. Thanks to professional advice and representation, individuals can effectively manage their legal affairs, avoid mistakes and minimize legal risk. It is worth using the services of an experienced lawyer to be sure that all legal matters will be handled reliably and professionally.
Czytaj dalej