Wstecz
Ochrona danych

Jak wygląda praca w godzinach nadliczbowych w polskim prawie?

Każda praca, którą pracownika wykonuje ponad obowiązujące go normy czasu pracy oraz ponad obowiązujący go przedłużony dobowy wymiar czasu pracy jest pracą w godzinach nadliczbowych. Praca na takich zasadach dopuszczalna jest w dwóch przypadkach określonych w art. 151 kodeksu pracy:

występuje konieczność prowadzenia akcji ratunkowej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,
zachodzą szczególne potrzebny pracodawcy (pracownik w roku może pracować w ten sposób tylko 150 godzin).

Jak wskazuje orzecznictwo Sądu Najwyższego, potwierdzone w wyroku SN z 10 września 2019 roku, w sprawie pod sygn. II PK 55/18, publ. LEX nr 2779940 – „przyjęło się uważać,
iż szczególne potrzeby pracodawca wyraża poleceniem, to można także wykonywać pracę nadliczbową za wiedzą i zgodą (choćby) milczącą pracodawcy, gdy pracownik działa w jego interesie bowiem polecenie pracy w godzinach nadliczbowych nie wymaga szczególnej formy
i wystarczająca jest dorozumiana zgoda pracodawcy”.

Warto zaznaczyć, że odpracowywanie wolnego, które zostało udzielone na pisemny wniosek pracownika, nie jest pracą w godzinach nadliczbowych.

Praca w godzinach nadliczbowych może być atrakcyjna pod względem finansowym.
Za pracę w nocy, w niedzielę i święta (które nie są dla pracownika dniami pracy) oraz w dniu wolnym od pracy (udzielonym w zamian za pracę w niedzielę lub w święto) pracownikowi przysługuje normalne wynagrodzenie oraz dodatkowo 100% wynagrodzenia. Taki sam dodatek przysługuje, gdy przekroczona zostanie 40-godzinna tygodniowa norma czasu pracy. Gdy praca nadliczbowa świadczona jest w inne niż wymienione wcześniej dni, dodatek wynosi 50% wynagrodzenia. „Normalne wynagrodzenie” zgodnie z wyrokiem SN z dnia 3 czerwca 1986 roku, pod sygn. akt I PRN 40/86, publ. SIP Lex pod nr: 12989, stanowić ma stałe
i systematyczne wynagrodzenie, w którego skład wchodzi wypłata zasadnicza oraz dodatkowe składniki, które zgodnie z przepisami obowiązującymi w zakładzie pracy mu przysługują.

Inną formą rekompensaty za pracę w godzinach nadliczbowych może być udzielany w tym samym wymiarze czas wolny. Następuje to na wniosek pracownika, jednak może też nastąpić bez wnioskowania. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 lutego 2010 roku, pod sygnaturą I PK 157/09, SIP Lex pod nr: 889232, podkreśla, że „w przypadku udzielenia na pisemny wniosek pracownika czasu wolnego od pracy w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych, dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych nie przysługuje co oznacza,
że pracownik zachowuje prawo do normalnego wynagrodzenia za pracę wykonaną w godzinach nadliczbowych”.

W sytuacji, gdy to pracodawca udziela wolnego bez wniosku pracownika, czas wolny musi być w wymiarze o połowę wyższym niż przepracowane nadliczbowe godziny. Nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia jakie przysługuje pracownikowi.

Jeśli pracownik wykonywał pracę w jego dniu wolnym od pracy, to pracodawca
w porozumieniu z nim udziela mu w zamian inny dzień wolny od pracy.

Co jednak w przypadku, gdy stosunek pracy ustanie przed upływem okresu rozliczeniowego?

Wtedy pracownikowi przysługuje oprócz zwykłego wynagrodzenia dodatek 100% wynagrodzenia, tak jak w przypadku pracy w nocy, niedzielę i święta oraz w dzień wolny
od pracy, jeśli pracował ponad swój wymiar czasu pracy.

 

Stan prawny na dzień: 30.04.2021 r.

#pracodawca #pracownik #godzinynadliczbowe #prawopracy #ekwiwalent #normaczasupracy #dodatekdowynagrodzenia #adviser1989

 

Sprawdź pozostałe nasze wpisy

Wstecz
Prawo dla biznesu 25.07.2024
[Prawo handlowe / Commercial law] Kim jest doradca rady nadzorczej i jaka jest jego rola w nadzorze spółki? Who is an (legal) advisor to the supervisory board and what is his role in the supervision of the company?

Nowelizacja Kodeksu spółek handlowych z 2022 r,., wprowadziła wiele istotnych zmian, które opisujemy w jednym z wpisów na blogu naszej kancelarii prawnej - Prawo spółek handlowych] Zmiany funkcjonowania rad nadzorczych i grupa spółek - Nowelizacja przepisów Kodeksu spółek handlowych (prawo holdingowe). Tym niemniej, w tym wpisie bardziej szczegółowo przedstawiamy instytucję doradcy rady nadzorczej, w tym funkcję doradcy rady nadzorczej w procesie nadzoru nad działalnością spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.), spółki akcyjnej (S.A.), prostej spółki akcyjnej (P.S.A.), czy też spółki komandytowo-akcyjnej (S.K.A.). Who is an advisor to the supervisory board and what is his role in the supervision of the company? The amendment to the Commercial Companies Code of 2022 introduced many important changes, which we describe in one of the entries on the blog of our law firm - Commercial Companies Law. Changes in the functioning of supervisory boards and group of companies - Amendment to the provisions of the Commercial Companies Code (holding law). Nevertheless, in this post we present in more detail the institution of an advisor to the supervisory board, including the function of an advisor to the supervisory board in the process of supervising the activities of a limited liability company (sp. z o. o.), a joint-stock company (SA), a simple joint-stock company (PSA), or a limited joint-stock partnership (SKA). Who is an advisor to the supervisory board? An advisor to the supervisory board is an external person whose task is to support the supervisory board of the company, especially a company that is the so-called A State Treasury Company (SSP), in the implementation of its supervisory duties kancelaria prawna trójmiasto Gdańsk Gdynia Sopot radca prawny prawnik adwokat prawo handlowe prawo spółek handlowych obsługa prawna firm obsługa prawna firny obsługa prawna spółek obsługa prawna spółki kancelaria prawna kancelaria radców prawnych kancelaria prawna radców prawnych i adowokatów prawo spółek handlowych obsługa korporacyjna pomoc prawna dla firm adviser.law legal adviser legal advisor

Czytaj dalej
Prawo spółek 27.04.2026
[Prawo spółek handlowych] Jak przygotować spółkę do postępowania insolwencyjnego? Krótki przewodnik dla zarządu i rady nadzorczej

Decyzja o wszczęciu postępowania restrukturyzacyjnego lub upadłościowego rzadko zapada w ciągu jednej nocy. Zwykle poprzedza ją kilkanaście miesięcy stopniowego pogarszania się wskaźników finansowych, narastających opóźnień w płatnościach, eskalacji roszczeń wierzycieli i – niestety – odkładanych w czasie decyzji zarządczych. Właśnie dlatego przygotowanie do postępowania insolwencyjnego nie zaczyna się w kancelarii prawnej, lecz w sali zarządu – i to znacznie wcześniej, niż większość zarządów sądzi. Z perspektywy prawa korporacyjnego i zasad należytej staranności wymaganej od piastunów spółek handlowych (art. 293 § 2 k.s.h. dla spółki z o.o., art. 483 § 2 k.s.h. dla spółki akcyjnej), zarządzanie ryzykiem insolwencyjnym stanowi integralny element ładu korporacyjnego (corporate governance). Nie jest to kwestia wyłącznie finansowa – to przede wszystkim kwestia prawna, dotycząca bezpośrednio osobistej odpowiedzialności każdego członka zarządu i każdego członka rady nadzorczej. W niniejszym artykule przedstawiamy praktyczny przewodnik dla zarządów i rad nadzorczych spółek prawa handlowego: jak zidentyfikować sygnały ostrzegawcze, jak przeprowadzić wewnętrzną diagnozę sytuacji braku płynności finansowej, czy nawet niewypłacalności, co przygotować przed pierwszą rozmową z doradcą restrukturyzacyjnym i – co kluczowe – jak działać, by nie narazić się na osobistą odpowiedzialność prawną. kancelaria prawna Gdynia - obsługa prawna firm Gdynia obsługa prawna firm trójmiasto prawnik Gdynia obsługa prawna firmy Gdynia obsługa prawna firmy Trójmiasto prawnik prawo spółek handlowych Gdynia

Czytaj dalej